1- درد دندان در اثر شستشو ننمودن و بى مبالاتى و رسيدگى ننمودن كامل كرم‏خوردگى (پوسيدگى) ايجاد مى‏كند و در اثر آن كرم‏خوردگى دندان درد عارض مى‏شود.
                       
2- در اثر آب گرم، چاى داغ و آش با غذاهاى داغ كه ميل مى‏شود و بلافاصله آب سرد، شربت آلات سرد و غيره ميل مى‏نمايند. صدف دندان‏ها ترك برمى‏دارد، گاهى ميناى دندان مى‏ريزد و در داخل روزنه‏هايى ايجاد مى‏نمايد كه در اثر ورود هوا شخص ناراحت خواهد شد.

3- گاهى در اثر شكستن فندق و بادام يا چيزهاى سخت ديگر ميناى دندان ريخته و ايجاد درد مى‏نمايد.

4- بعضى مواقع در اثر خوردن تخم مرغ يا پياز يا كشمش يا خرما.

5- گاهى در اثر غذاهاى بسيار رطوبتى پى‏درپى و فراوان يا نرسيدن كلسيم به بن دندان‏ها كم‏كم استخوان‏بندى دندان‏ها ضعيف شده و ايجاد درد مى‏نمايد.

درمان: 60 گرم برگ درخت شاه توت را در يك ليتر آب بجوشانيد دائم آب آن را در حالت نيم‏گرم در دهان بگيريد و پس از چند دقيقه بيرون بريزيد.

درد لثه‏
درد لثه در اثر رطوبت و سردى؛

درمان: پوست هليله زرد را نرم ساييده با عسل مخلوط نموده تا يك هفته روزى 3 بار لثه را شستشو دهيد.

درمان ديگر: روزى 8 مرتبه دهان و لثه‏ها را با گلاب و عرق تمشك به وسيله انگشتان مسواك نماييد.

اگر درد در اثر حرارت باشد؛
درمان: گلنار فارسى را ساييده به لثه‏ها بماليد.

درمان ديگر: گل ارمنى را نرم ساييده با ذغال چوب درخت انگور مخلوط نموده به لثه‏ها بماليد.

درمان ديگر: خاكشير تلخ را نرم ساييده با پوست انار شيرين بساييد و مخلوط نماييد پاى لثه‏ها بپاشيد.
                       

كرم‏خوردگى و سوراخ شدن دندان‏

اگر داخل دندان به قدرى سوراخ شده كه هوا به عصب مى‏رسد؛

درمان: مقدارى پنبه را به آسپرين آغشته نموده در داخل دندان بگذاريد كه هوا نتواند به عصب برسد، در اين صورت درد ساكت خواهد شد.

اگر كرم‏خوردگى از سرما و خوراك‏هاى رطوبى باشد؛

درمان: قدرى آب نمك در پاى دندان نگه داريد درد ساكت مى‏شود.

درمان ديگر: قدرى سركه در پاى دندان نگه داريد درد را ساكت مى‏نمايد.

درمان ديگر: چند دانه ميخك همراه داشته باشيد تا در مواقع شدت درد يك دانه از نوك ميخك را در وسط دندان كه چال شده بگذاريد فورى ساكت مى‏گردد.

درمان ديگر: يك عدد سير را كه داراى بوى زننده‏اى هست، پوست‏هاى روى آن را به كلى جدا نموده مغز آن را در داخل گوشى كه جانب آن دندان درد دارد بگذاريد؛ يعنى اگر دندان سمت راست درد مى‏كند در داخل گوش راست و بالعكس بگذاريد.

درمان ديگر: دنبه تازه گوسفند را نرم نموده بر روى دندان كه درد مى‏كند بگذاريد فورى درد آرام خواهد شد.

اگر كرم‏خوردگى در اثر حرارت باشد؛

درمان: قدرى آسپرين را در وسط چاله دندان بريزيد ساكت خواهد شد.

درمان ديگر: آسپرين را در آب ملايم حل نموده چندين بار پاى دندان‏ها نگه داريد و مزه‏مزه نموده آب را به خارج بريزد، دندان ساكت خواهد شد.

درمان ديگر: عناب را ساييده در داخل كرم‏زدگى دندان بريزيد.

درمان ديگر: نفت را به پنبه آغشته نموده در داخل چاله كرم‏خوردگى بگذاريد.

پيوره‏
                       
علت آن: مرضى است كه پاى دندان‏ها را چرك فراگرفته و به نحوى درد فشار مى‏آورد كه اگر از خارج دست به دندان‏ها بگذاريد ناراحتى ايجاد نموده و مرتب از پاى دندان‏ها خونابه مى‏آيد و دهان بدبو مى‏گردد.

درمان: پوست تخم‏مرغ را نرم ساييده و به لثه‏ها بماليد چون داراى مواد آهكى مى‏باشد و در درمان آن مؤثر است.

درمان ديگر: تورى چراغ زنبورى كه سوخت و ريخت، آن را جمع‏آورى نموده به دندان‏ها بكشيد در محكم نمودن لثه‏ها و سفيدى دندان‏ها بسيار مفيد است.

درمان ديگر: سماق را با گلاب مخلوط نموده روزى سه بار دندان‏ها را شستشو دهيد.

تذكر: از خوردن تره پرهيز نموده و روزى سه ليوان آب پرتقال بنوشيد.

خونريزى لثه‏ها

اگر از سردى و رطوبت بود؛

درمان: به خوراكى‏هايى كه طبيعت آنها گرم است.

اگر از حرارت بود؛

درمان: به خوراكى‏هايى كه طبيعت آنها خنك يا سرد است و خوراكى‏هايى كه خون را صاف مى‏كند روى آورند تا بهبودى حاصل گردد.

عفونت و گند دهان‏

درمان: پوست سبز روى گردوى تازه را در سايه خشك كرده و ساييده به لثه‏ها بماليد.

درمان ديگر: همه روزه، دهان و دندان‏ها را با جوش شيرين بشوييد.

درمان ديگر: جويدن گشنيز تازه براى برطرف كردن بوى دهان بسيار مفيد است.

سفيد شدن دندان‏ها و رفع عفونت آن‏
                       
درمان: پوست سيب درختى را بجوشانيد، صاف نموده روزى سه مرتبه در دهان مزمزه نماييد.

پيله دندان‏

درمان: نشاسته را پخته و داغ داغ داخل دهان نگه داريد اين عمل را مكرر انجام دهيد تا پيله سر باز نمايد.

درمان ديگر: آب اكسيژنه را 10 گرم در 25 گرم آب مقطر مخلوط نموده و غرغره نماييد.

درمان ديگر: پوست انار را ساييده بر روى لثه‏ها بپاشيد.

كشيدن دندان

درمان: ريشه ترخان كوهى و بيابانى (عاقرقرحا) را نرم بساييد در پنبه گذارده بر دندان بگذاريد و چند تكان محكم بدهيد دندان كنده خواهد شد.
اگر پس از كشيدن خونريزى از حد معمول زيادتر شد؛

درمان: يك گوله گوشت گوسفند را نيم كباب كرده بر روى موضع بگذاريد، خون بند خواهد آمد.

درمان ديگر: گلنار فارسى را نرم بساييد روى موضع بپاشيد، خون بند مى‏آيد.

جوش زدن زبان و دهان‏
گاهى ممكن است در اثر سفليس باشد؛

درمان: چند بار در روز با محلول اسيد بوريك قرقره نمود و برنج ساده، شير و شير برنج مصرف كنيد و از كباب كوبيده، بادمجان، انواع فلفل و ادويه جات، تره و پياز پرهيز شود.

اگر طفلى در اثر گرمى خوردن شير مادر، در دهان او دانه‏هاى سفيد ريز پيدا شد؛
                     

درمان: آب گشنيز تازه را در دهان طفل بريزيد اگر خورد كه هيچ و اگر هم بيرون ريخت باز هم خاصيت خود را خواهد بخشيد.
درمان ديگر: ليمو ترش را فشرده آب آن را ميل نماييد.

درمان ديگر: جوهر طباشير را با عرق بيد حل نموده، روزى سه مرتبه در دهان قرقره نماييد.

طاول دهان‏

علت آن: گاهى در اثر غذاهاى بسيار داغ مثل چاى و آش بسيار داغ ممكن است در پشت دندان‏ها طاول و جوش بزند.
درمان: دانه گشنيز را نرم ساييده با آرد نخودچى و قدرى قند ساييده مخلوط نموده ميل كنيد.

درمان ديگر: قدرى كاهو ميل نماييد و اگر مغز خيار را تراشيده ميل كنيد، نافع باشد.

درمان ديگر: محلول پنيسيلين را در فضاى دهان نگهدارى نموده سپس از دهان بيرون ريزيد.

بزاق يا آب دهان‏

علت آن: گاهى در اثر غلبه رطوبت و خوردن غذاهايى از قبيل كاهو، ماست، هندوانه، خيار، چاى زياد و امثال اينها توليد مى‏گردد كه مرتب دهان از آب پر مى‏شود و در وسط صحبت گاهى از دهان بيرون مى‏ريزد كه شخص ناراحت مى‏گردد.

درمان: مرباى تمشك، مرباى شقايق، مرباى شقاقل، آب نبات هل دار، هل با نبات، خوردن عسل بسيار مفيد است و به كلى مرتفع خواهد نمود.

درمان ديگر: زنجبيل، دارچين، قولنجان، از هر كدام 5 گرم، نيم‏كوب نموده، دم نماييد پس از آماده شدن چند استكان با نبات ميل كنيد.

درمان ديگر: آب نبات هل‏دار چند دانه بمكيد نتيجه‏بخش است. اگر زولبيا و باميه و پشمك هم ميل نماييد، مفيد خواهد بود.
                       
درمان ديگر: مرباى شقاقل و مرباى تمشك بسيار مفيد است و در روماتيسم موضعى هم مفيد است.

گاز گرفتن زبان، لب يا جدار دهان‏

علت آن: ممكن است گاهى غفلتاً انسان در موقع صحبت كردن يا غذا خوردن گوشت لب يا گوشت زبان يا گوشت يكى از اعضاء يعنى گوشت‏هاى داخلى دهان زير دندان‏ها بيايد و انسان آن را گاز بگيرد. اين عمل در اثر لاغرى و ضعف بدن است زيرا اگر كلسيم بدن كم شود گوشت‏هاى دهان شل شده آويزان مى‏شود و در اثر كم شدن قوا گوشت زير دندان مى‏افتد.

درمان: براى تأمين كلسيم يك عدد پوست تخم مرغ را بشوييد بعد خشك كنيد. سپس بسيار نرم بساييد و در يك ليتر آب بجوشانيد. بعد از روى آتش برداشته كنار بگذاريد و پس از چند ساعت آهسته ظرف را بلند كرده و ملايم آب را در ظرفى ديگر خالى كنيد به طورى كه ته‏نشين شده آن خارج نشود. بعد ته نشين را دور بريزيد و باز هم چند ساعت بماند و صاف كنيد. پس از سه بار صاف كردن دو تا چهار قاشق عسل با آن مخلوط نموده و سپس يك قاشق آب ليمو افزوده و در بطرى در يخچال نگهداريد. صبح و شب هر بار نصف فنجان از آن را بنوشيد.

تذكر: خوردن سيب درختى، گلابى، انجير، موز، بادام، لوبيا، عدس، جو، پياز، اسفناج، برگ چغندر، آب هويج، برنج پخته همراه با پنير و پرتقال بسيار مفيد است.

سكسكه‏

درمان: نان خشك بخورده و بلع نماييد.
درمان ديگر: شيردان گوسفند را كاملًا بپزيد روزى سه دانه صبح و ظهر و عصر ميل نماييد.
درمان ديگر: آب سيرابى را با گلاب مخلوط نموده هر يك ساعت فاصله يك استكان ميل نماييد.

لك زبان‏
                       
علامت آن: لكى كه تقريباً قهوه‏اى رنگ و مانند مكانى است كه خون در آن مرده باشد.
درمان: گلسيرين را به پنبه آغشته نموده، به زبان بماليد.
درمان ديگر: عاقرقرحا را بجوشانيد و آب آن را چندين بار در دهان نگه داريد و بعد ببلعيد.
لكنت زبان‏
درمان: تخم گنجشك را تهيه نموده روزى سه عدد در روغن حيوانى مثل روغن دنبه يا كره يا روغن گاو، نيمرو نموده ميل كنيد.