نام فارسی: کامکوات

نام انگلیسی: Kumquat

نام علمی: Fortunella spp



کامکوات میوه‌ای از خانواده مرکبات و شبیه پرتقال است که پوست نارنجی رنگ دارد و درون آن مانند سایر مرکبات پره پره است، ولی اندازه و شکل آن

مانند خرما است. این میوه معمولاً با پوست خورده می‌شود. از آن مربا نیز تهیه می گردد. این میوه در شمال ایران هم می‌روید.

این میوه زمستانه – بهاره از خانواده مرکبات بوده و از لحاظ طعم بسیار شبیه به سایر مرکبات است با این تفاوت که این میوه را می‌توان به صورت

درسته و با پوست مصرف کرد.این میوه از اروپا به ایران آمده است و طعمی شبیه به دیگر میوه‌های خانواده مرکبات دارد با این تفاوت که می‌توان آن‌را

درسته و با پوست مصرف کرد.



گیاهشناسی

از دیدگاه گیاه شناسی، کامکوات متعلق به خانواده Rutaceae زیر شاخه‌ی Fortunella ها است که پس از انتقال این گیاه از چین به اروپا توسط گیاه

شناسی با نام رابرت فورچون (Robert Fortune) در اواسط قرن نوزده این گونه نامگذاری شد.

درختی کندرشد، متراکم با فرم درختچه­ای بوده که 4/2 تا 5/4 متر ارتفاع دارد. شاخه­ها سبز روشن بوده و موقع جوانی زاویه­ دار هستند. این درخت یا

بدون خار است و یا گاهی با تعداد کمی خار دیده می­شود.

برگ­های کامکوات ساده بوده و به صورت متناوب روی شاخه­ ها آراسته شده ­اند. این برگ­ها نیزه­ای شکل بوده و 3 تا 5/8 سانتی­متر طویل هستند. این

اندام­ها از نوک تا وسط دارای دندانه­ های واضحی هستند. سطح بالایی برگ سبز تیره و براق بوده ولی سطح زیرین آن روشن­تر است.

اجزای گل­های خوشبوی کامکوات مضربی از 5 بوده و این گل­ها به صورت تکی و یا 4 تایی در کنار برگ­ها به­ وجود می­ آیند. میوۀ آن تخم ­مرغی کشیده یا گرد

بوده و عرض آن 16 تا 40 میلی­متر است. پوست میوه زردطلایی تا نارنجی متمایل به سرخ که گوشتی نیز می­باشد دیده می­شود. پوست میوۀ کامکوات

دارای غدد روغنی مشخصی بوده و ضخیم است. این پوست که محکم به گوشت چسبیده است، خوراکی بوده و لایۀ بیرونی آن معطر و لایۀ درونی

شیرین است. در فصل زمستان یک درخت بالغ کامکوات می‌تواند وزن چند صد عدد از میوه زیبایش را که هرکدام به اندازه یک زیتون درشت هستند،

تحمل کند. زمانی که میوه کامکوات را برش می‌زنیم ظاهری شبیه به یک پرتقال کوچک دارد که پره‌های آن به سفتی به یکدیگر و پوسته

متصل شده‌اند و عموماً یک یا دو عدد هسته در مرکز هر پره وجود دارد. طعم هسته آن، مانند هسته‌های پرتقال تلخ است و هنگام خوردن میوه باید

از دهان خارج شده و دور ریخته شود.



منشأ

اعتقاد بر این است که کامکوات بومی چین می­باشد. چینی­ها در نوشته­های خود در سال 1178 میلادی این میوه را ذکر کرده­اند.



تکثیر

کامکوات­ها به دلیل اینکه روی ریشۀ خود به خوبی عمل نمی­کنند، به ندرت به­ وسیلۀ بذر تکثیر می­شوند. درچین و ژاپن این درخت را روی نارنج سه برگ

پیوند می­زنند. این پایه در کالیفرنیا و شمال فلوریدا و نیز برای گیاه گلدانی پاکوتاه بهترین پایه شناخته شده است. نارنج و گریپ­فروت به عنوان پایه در

شمال فلوریدا نیز مناسب هستند. در خاک­های مرطوب لیمو خارکی رضایت­بخش نبوده و برای کامکوات که کم­رشد است، رشد سریعی دارد.


کاشت

در کشت باغی، نهال­های کامکوات روی نارنج سه برگ می­توانند با فواصل 5/2 تا 5/3 متر از هم کشت شوند. ممکن است در روش کشت پرچینی حتی

فاصلۀ آن­ها به 5/1 متر کاهش یابد. در کشت گلدانی، بایستی پاکوتاه شوند و اجازه داده نشود که گلدان برای آن محدود شود. لازم به ذکر است که در

کشت گلدانی تغذیۀ کافی و نیز آبیاری دقیق نیاز بوده تا از کمبود و پس­آبیدگی[14] آن­ها جلوگیری شود.



آفات و بیماری­ها

کامکوات­های گلدانی به آلودگی­های mealybug دچار می­شود. درختان واقع در باغ ممکن است مورد حملۀ آفات رایج مرکبات شوند. کامکوات­ها به شدت به

شانکر مرکبات مقاوم بوده و حتی به آن مصون هستند. لکه سیاه، لکه برگی جلبکی، یا شوره سبز، لکه روغنی، آنتراکنوز، پوسیدگی میوه، ملانوز،

پوسیدگی تحتانی ساقه و پوسیدگی صمغی. در کل کامکوات­ها از درختانی هستند که مراقبت زیادی لازم نداشته و یکی از آسانترین میوه ­ها برای

پرورش هستند.