تعليمات بهداشتى رسول اكرم صلى الله عليه وآله وائمهء ( ع )
1 - از امام صادق ( ع ) : اگر حجامت را به پسين هنگام روز يكشنبه بيندازيد نيكوتر است زيرا كمتر درد ميكشيد وبيشتر سود مى يابيد .
2 - از امام كاظم ( ع ) : در آن وقت كه خون شما در رگها طغيان كند به حجامت بيردازيد از قرآن كريم آية الكرسى را تلاوت كنيد وخون بگيريد .
3 - از امام على النقى ( ع ) : پس از حجامت انار شيرين بخوريد . خون شما از جريان طغيانى خود باز خواهد ماند وانعقاد خواهد يافت .
4 - از امام باقر ( ع ) : برگ كاسنى وسركه پس از حجامت سودمند است .
5 - از حضرت امير المؤمنين ( ع ) : شربتى از آب باران وعسل فراهم سازيد و اين شربت شفا بخش را بجاى شراب بنوشيد .
6 - از امام باقر ( ع ) : چه بسيار دردها راعمل جماع درمان كند كه آن دردها جز اين عمل درمانى ندارد .
7 - از امير المؤمنين ( ع ) : به مردى كه تب داشت دستور فرمود : از سنجد استفاده كن . اين ميوه ى شيرين رنج تب را از پيكرت خواهد برد .
8 - از امام صادق ( ع ) : به پرستار فرمود : نبات را با قند بسائيد وبعد ، از اين سائيده ى شيرين شربتى فراهم سازيد تبدار چون از آن شربت بنوشد صحت خود را بازيابد .
9 - از امام كاظم ( ع ) : عسل را با سياه دانه بياميزيد وبگذاريد تبدار از اين مخلوط لذيذ سه انگشت بدهان گذارد . رنج تب از جانش فرو خواهد ريخت .
10 - از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه وآله : سياه دانه جز درد مرگ براى هر دردى درمان است .
11 - از امام على الرضا ( ع ) : سركه اى كه از شراب بدست مى آيد وقتى ناشتا آشاميده شود كرمهاى معده را فرو ريزد .
12 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : اگر مردم ارزش بهداشتى سنا * ( هامش ) 1 - نگارنده : هر وقت كمرم درد كند سناء مكى را مثل چاى كمرنگ دم كرده يك يا دو استكان كوچك مى خورم فورى بهبود حاصل مى شود . ( * ) را ميدانستند در برابر هر يك مثقالش دو مثقال طلا ميپرداختند .
13 - از امير المؤمنين على ( ع ) : تا درد چشم داريد بر پهلوى چپ مخوابيد و خرما مخوريد .
14 - از امام صادق ( ع ) : براى درد گلو هيچ دوائى سودمندتر از شير نيست .
15 - امام على النقى ( ع ) : براى آن كسانى كه لكه هاى پيس بر بدنشان آشكار شده خوردن چغندر وگوشت گاو ( پخته شده باهم ) سودمند است .
16 - از امام باقر ( ع ) : چون ( سپرز ) شما دردناك شود تره رادر روغن بپزيد و از آن بخوريد آرام خواهيد يافت .
17 - از امام صادق ( ع ) : گردو را بر روى آتش بگذاريد تا مغزش كباب شود ، آن مغز بريان شده براى علاج پيچش شكم سودمند است .
18 - از امام صادق ( ع ) : جراه * ( هامش ) 2 - جراه گياهى است شبيه كرفسى كه آنرا در فارسى ( بپوه زا ) مى گويند ( * ) را با آب سرد بخوريد معده ى شما را تقويت خواهد كرد .
19 - از امام كاظم ( ع ) : به بيمارى كه درد لقوه * ( هامش ) 3 - مرضى در چهره انسان پيدا مى شود ولب ودهان يا فك او كج مى شود ( * ) داشت فرمود : پنج مثقال از قرنفل را در شيشه اى بريزيد ودر آنرا باگل محكم به بنديد وبعد آن شيشه را توى آفتاب

بگذاريد اگر فصل تابستان باشد يكروز ، اگر زمستان باشد دو روز اين شيشه در آفتاب بماند وآنگاه قرنفل ها را از شيشه بدر آوريد وخوب بكوبيد تا نرم شود . اين سائيده را با آب باران خمير كنيد وروى موضع درد بماليد ( در اين حالت بايد به پشت خوابيده باشيد ) آن درد برطرف خواهد شد .
20 - از امام باقر ( ع ) : از هليله وبليله وآمله وفلفل ودارچين وزنجبيل 6 مثقال وشقاقل وانيسون وخولنجان ودار فلفل به نسبت مساوى برداريد وبهم بكوبيد وبعد آنرا در روغن گاو بپزيد ، اين معجون وقتى با عسل صاف كرده آميخته شود وهر روز بقدر فندقى از آن بخورند سنگ مثانه را بشكند .
21 - از معصوم ( ع ) : خوردن تره رنج بواسير را از ميان خواهد برد .
22 - از امام على الرضا ( ع ) : هليلهء زرد يك مثقال ، خردل 2 مثقال ، عاقرقرحا يك مثقال برداريد وبعد آن را بخوبى با هم بكوبيد وهر صبح از اين سائيده بر دندانهاى خود بماليد
و بشوئيد ، دهان شما را خوشبو ولثه هاى شما را پاكيزه ودندانهايتان را محكم خواهد ساخت ، بعلاوه طغيان بلغم را در مزاجتان فرو خواهد نشانيد .
23 - از امام باقر ( ع ) : حمام ناشتا بلغم را تعديل خواهد كرد .
24 - از امير المؤمنين على ( ع ) : چون به بيمارى تب دچار شديد گل بنفشه را با آب سرد بياميزيد واز اين شربت گوارا بنوشيد . شراره هاى تب در اندرون شما خاموش خواهد شد ، زيرا سواى جراحت منشاء تمام بيماريها اندرون آدميزاد است .
25 - از امام صادق ( ع ) : التهابهاى درونى خود را با شيرينى كه از شكر سفيد و آب سرد وزلال تهيه مى شود فرو نشانيد . 26 - از امام على الرضا ( ع ) : سركه اى كه از شراب بدست مى آيد وقتى ناشتا آشاميده شود كرمهاى معده را فرو ريزد .
27 - از امير المؤمنين على ( ع ) : در فصل تابستان بيماران تب دار را با آب سرد حمام بدهيد . 28 - از امام على النقى ( ع ) : در مورد بيماران نوبه ( مالاريا ) چنين فرمود : در روز نوبه پالوده اى از عسل وزعفران به بيمار بخورانيد سعى كنيد كه زعفران در آن پالوده بسيار باشد ولى احتياط كنيد كه در آن روز بيمار غذاى ديگرى نخورد .
29 - از امام صادق ( ع ) : براى تب داران ميوه سودمندتر از سيب نيست .
30 - از امام كاظم ( ع ) : چون به بيمارى ( جرب ) دچار شويد از پاى راست خون بگيريد وچندى به خوردن روغن بادام وآبى كه از نهر مى گذرد مداومت كنيد طى اين مدت از سركه وماهى بپرهيزيد . 31 - از امام على الرضا ( ع ) : پرهيز آن نيست كه مأكولات را بر خويش تحريم كنيد ، پرهيز در حقيقت معنى خود در خوردن ونوشيدن اعتدال را رعايت كردن است بخوريد ولى كم بخوريد . 32 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : به بيماران خويش جبرا غذا ندهيد زيرا در جريان بيمارى طبيعت بيمار بخود مشغول است .
33 - از امام على الرضا ( ع ) : اگر مردم در خوردن ونوشيدن اعتدال را رعايت ميداشتند هرگز زهر بيمارى را نمى چشيدند .
34 - از امام كاظم ( ع ) : به سبزه زارها وآبهائى كه در نهرها روانند وچهره هاى زيبا بنگريد تا چشمتان برق وجلا بگيرد .
35 - از امام صادق ( ع ) : حجامت درد دندان را علاج مى كند .
36 - از امير المؤمنين ( ع ) : شربتى كه از عسل وآب باران تهيه شود طغيان اسهال را خواهد نشانيد .
37 - از امام باقر ( ع ) : قدرى از گل ارمنى بر روى آتش تفتيده كنند وبه بيمار اسهال از آن بخورانند ، انقلاب درونيش آرام خواهد گرفت .
38 - از امام باقر ( ع ) : براى رفع سلس البول از اين دوا استفاده شود : اسفند را شش بار با آب سرد ويك بار با آب گرم بشوئيد وبعد در سايه خشكش كنيد آنگاه با روغن كنجد چربش كنيد اين دارو شما را از آن عارضه اى كه در مثانه شماست شفا خواهد داد ( باذن الله تعالى )
39 - از امير المؤمنين ( ع ) : شير وعسل مواد حياتى را در نطفه تقويت مى كند . آنانكه از نعمت فرزند محرومند سزاوار است از شير وعسل ( آميخته بهم ) بنوشند .
40 - از امام صادق ( ع ) : رنج بواسير را بوسيله ( تره ) برطرف سازيد ، تره داروى بواسير است .
41 - از امير المؤمنين ( ع ) : در طغيان بلغم دانه ى كندر را بجويد . بلغم در مزاج شما آرام خواهد يافت .
42 - از امام صادق ( ع ) : دستور فرمود بر موضع كژدم گزيده نمك بپاشند وآن نمك را با انگشت تا آنجا بمالند كه آب شود وآنگاه فرمود : اگر مردم ميدانستند خاصيت نمك چيست هرگز به ترياق نيازمند نمى شدند .
43 - از امام كاظم ( ع ) : مكه هدف حمله ى ( وبا ) شده بود . امام به ابويوسف قندى كه در مكه بسر مى برد چنين مرقوم فرمود : براى رهائى از اين بلا سيب بخوريد . ابويوسف مى گويد : بدين دستور عمل كرديم ونجات يافتيم .
44 - از امام صادق ( ع ) : قوم يهود از بيمارى خوره ايمن شدند زيرا چغندر بسيار مى خوردند .
45 - از امام صادق ( ع ) : به آنانكه بيمارى واگيردار دارند كمتر بنگريد . تا از خطر واگير ايمن بمانيد .
46 - از امام كاظم ( ع ) : آلوى تازه حرارت معده را فرو نشاند وصفرا را از جوشش باز دارد . وآلوى خشك را نيز فوائد بسيار است .
47 - از امام صادق ( ع ) : برنج طعامى است كه ما بيماران خود را بوسيله ى آن درمان مى كنيم . برنج براى تقويت روده ها ورفع بواسير بسيار سودمند است .
48 - از امام صادق ( ع ) : باقلا مغز سر را نيرو بخشد وخون را افزون كند و جدارهاى معده را از آلايش فرو شويد وشير را زياد مى كند كه بتجربه رسيده است .
49 - از امير المؤمنين على ( ع ) : براى قلب هاى ضعيف داروئى مانند ( به ) كم است ( به ) بقلب قوت بخشد وترس را از دلها بزدايد ، اعصاب را خوانا سازد .
50 - از امام باقر ( ع ) : ميوه ( به ) غبار اندوه را از خاطر محو كند آن چنانكه انگشتان شما چكه هاى عرق را از پيشانى شما ميسترد .
51 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : ميوه ( به ) جلا دهندهء قلب هاست ، ( به ) دهان شما را پر از گوشت وقلب شما را لبريز از شهامت وچشمان شما را مالامال از مناعت خواهد ساخت .
52 - از امام صادق ( ع ) : توصيه مى شود كه بالنگ را ناشتا بخوريد .
53 - از امام صادق ( ع ) : در طغيان سوداى مزاج از بادمجان استفاده كنيد .
54 - از امام صادق ( ع ) : لقمه ى پنير لقمه ى مباركيست چون طعم دهان را شيرين وبوى آنرا نيكو ومزه غذا را لذيذ سازد . 55 - از امام صادق ( ع ) : بيمارى تخمه وبلغم بوسيله ى پياز برطرف مى شود پياز به نيروى باه مى افزايد ونوعى تب را درمان مى كند ولثه را محكم مى كند .
56 - از امام كاظم ( ع ) : اگر سپرز شما رنجور است از گياه تره بخوريد ، رنج درونى شما بوسيله ى تره آرام خواهد گرفت .
57 - از امير المؤمنين ( ع ) : حليم معجونى مقوى ونشاط بخشى است .
58
- از امير المؤمنين ( ع ) : خربزه در نفس خود داراى ده شخصيت است كه هر ده تاى آن حياتى وغريزى است : 1 - طعام است يعنى خوردنيست 2 - شراب است يعنى نوشيدنيست 3 - ريحان است زيرا معطر است 4 - حلوا است زيرا شيرين است 5 - همچون گياه اشنان مفيد است 6 - همچون خطمى در تصفيه روده ها مؤثر است 7 - سبزيست زيرا خواص سبزى در آن است 8 - نان خورش مردم است 9 - بجاى دوا قوه ى باه را مى افزايد ومثانه را مى شويد وادرار را بجريان مى اندازد 10 - در خربزه هيچ درد و بيمارى نيست .
59 - از امام صادق ( ع ) : خرفه سبزى منسوب به حضرت فاطمه ى زهرا سلام الله عليها اگر غذائى بشناسيم كه بر نيروى عقل بيفزايد آن گياه همانا خرفه خواهد بود .
60 - از امير المؤمنين ( ع ) : روغن كنجد در تابستان بهترين روغن براى تهيه ى غذاهاست .
61 - از امام صادق ( ع ) : بهترين خورش ها روغن كنجد است براى مردمى كه سنين عمرشان از پنجاه بگذرد روغن كنجد مايه ى توانائى ونشاط خواهد بود .
62 - از امام صادق ( ع ) : ريحان كوهى سبزى انبيا است . ريحان كوهى طعم گوارا دارد . مسامات بينى را باز مى كند به نفس عطر مى بخشد . بادهاى دردناك را از بدن زائل ميسازد وطعام را لذت مى بخشد ورنج هاى درونى را برطرف مى كند .
63 - از امام صادق ( ع ) : هويج براى تقويت بدن وتوليد مواد حياتى در نطفه بسيار سودمند است .
64 - از امير المؤمنين ( ع ) : سركه بهترين خورش هاست ، سركه اى كه از شراب گرفته شود بر نيروى عقل مى افزايد وطغيان سودا را فرو مى نشاند .
65 - از امام صادق ( ع ) : ما اهل بيت ، بيماران خود را جز با آب سيب درمان نميكنيم .
66 - از امام باقر ( ع ) : ميوه ى سنجد گوشت بر استخوان مى روياند وبه پوست بدن توانائى مى بخشد وقلوه ها را گرم مى كند . ميوه سنجد بر علاج بيمارى هاى بواسير وسلس البول بسيار سودمند است .
67 - از امير المؤمنين ( ع ) : شير گاو براى بيماريها دوا وشفا ودر نفس خود غذائى كامل است .
68 - از امام كاظم ( ع ) : شكر ماده اى سودمند ونافع است . شكر ماده ايست كه هرگز به انسان زيان نمى رساند .
69 - از امام صادق ( ع ) : براى پيش گيرى از بيمارى ( خوره ) شلغم سودمندترين وسائل است . از شلغم بخوريد تا ريشه ى خوره را در بدنتان خشك سازد .
70 - از امام كاظم ( ع ) : عسل براى بيماران شفاى عاجل وقاطع است . 71 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : عدس بآدميزاده رقت قلب مى بخشد . آنانكه عدس ميخورند به آسانى ميتوانند بگريند وبدين ترتيب عقده ى غم را بگشايند . * ( هامش ) 1 - با اين بيان عدس براى آرامش اعصاب مؤثر است . ( * )
72 - از امير المؤمنين ( ع ) : عناب براى بيماران تبدار داروئى نافع است . مقرر شده كه عناب خشك از تازه سودمندتر است . عناب مايه ى تريد مزاج ونرمش جهاز هاضمه وصاف كننده ى خون وفرونشاننده ى خشونت در جهاز تنفس است .
73 - از امام صادق ( ع ) : قاوت * ( هامش ) 2 - قاوت كوبيده مطبوع است كه از حبوبات وميوه هاى خشكيده تهيه مى شود . ( * ) غذائى سودمند است كه هم در توليد وتقويت عضلات مؤثر است وهم استخوان را محكم ميسازد . مردميكه از قاوت استفاده مى كنند پيكرى توانا وبازوانى ورزيده وسطبر خواهند داشت . على ابن مهزيار مى گويد : همسر من در جريان قاعده زنان رنجور شده بود ( نزف الدم ) نزديك بود از پاى درش بياورد ، امام صادق ( ع ) دستور فرمود ويرا از قاوت عدس بخورانيد ، خون ريزى آرام گرفت وبيمار از خطر رهائى يافت . 74 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : قارچ ( من ) * ( هامش ) 3 - لغت ( من ) اشاره به من وسلوى است كه در قرآن كريم از آن ياد شده است ( * ) مقدس است كه از بهشت بدنياى ما آمده گياه قارچ در نور چشم اثرى ثمر بخش دارد .
75 - از امام كاظم ( ع ) : به موسى بن بكر فرمود : براى اينكه از بيمارى تب خلاصى يابى گوشت را درياب اما با اين شرط كه كباب باشد ، كباب مقوى تن وقاطع تب ونشاط بخش خاطر است . 76 - از امير المؤمنين ( ع ) : كشمش اعصاب را ارام مي كند.
. 77 - از امام صادق ( ع ) : كاسنى گياهى است كه به نيروى باه مى افزايد ومواد حياتى را در منى رشيد ورونقمند مى كند آنانكه از كاسنى استفاده مى كنند فرزندانشان بيشتر پسر خواهد بود . 78 - از رسول اكرم صلى الله عليه وآله : كرفس سبزى پيامبران است . 79 - از امام رضا عليه السلام : حيوانى نيست كه كرفس را دوست نداشته باشد زيرا مواد حيات بخش در اين گياه بسيار است .
80 - از امام صادق ( ع ) : كاهو صاف كننده ى خون است .
81 - از امام باقر ( ع ) : كدو مغز را تقويت مى كند .
82 - از امام كاظم ( ع ) : كدو عقل را رشيد سازد .
83 - از امير المؤمنين ( ع ) : مغز گردو در زمستان نقل مطبوع ومفيدى است .
84 - از امام صادق ( ع ) : گلابى ميوه ايست كه هم به قلب نشاط ميدهد وهم جهاز هاضمه را بكار مياندازد . گلابى را همان بهتر كه پس از غذا تناول كنيد .
85 - از امام صادق ( ع ) : لوبيا شكننده ى بادهاست .
86 - از امام كاظم عليه السلام : ماهى تنها گوشتى است كه اگر بجاى نان هم مصرف شود وظيفه ى نان را در بدن انجام خواهد داد .
87 - از امام حسن عسكرى ( ع ) : دستور فرمود : پس از حجامت ماهى را كباب كنيد وبخوريد تا طغيان صفرا را در مزاج شما فرو بشكند .
88 - از امام كاظم ( ع ) : اين لكه هاى سپيدى كه بر پوست بدن شما پديدار مى شود بوسيله ى ماش برطرف خواهد شد .
89 - از امام رضا ( ع ) : نان برنجى براى بيمارانى كه به اسهال هاى دردناك و پيچش دارد دچارند داروى سودمندى است .
90 - از امام باقر ( ع ) : نمك براى هفتاد بيمارى داروئى اثر بخش است .
91 - از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه وآله : پيامبران خدا از درگاه پروردگار نخود ميخواستند زيرا نعمتى به بركت اين گياه نمى شناختند .
92 - از امام على الرضا ( ع ) : براى درد كمر نخود داروئى مجرب است نخود خواه پيش از طعام وخواه بعد از طعام نتايج مطلوب خود را خواهد بخشيد . والحمد لله اولا وآخرا وصلى الله على سيدنا ونبينا محمد وآله .