گياه دارويي يونجه با نام محلي اسپست،‌ از نظر طب قديم ايران گرم است البته گونه تازه آن گرم و تر و خشک شده آن گرم و خشک است.

 گياه دارويي يونجه گياهي علفي و چند ساله است که ارتفاع آن تا يک متر مي رسد و برگ هاي آن داراي سه برگچه مي باشد.

برگچه‌هاي آن، نوک تيز و سبز رنگ و بيضي شکل است و گل هاي آن به رنگ بنفش تيره يا آبي روشن است. ميوه يونجه مانند صدف بوده و دانه داخل ميوه مانند لوبيا مي باشد.

گياه دارويي يونجه سرشار از ويتامين هاي A_ C_E_K و همچنين داراي آميلاز است که آنزيم مخصوص هضم مواد نشاسته اي است.

آنزيم هاي بسياري در يونجه يافت مي شود که به عنوان مثال مي توان به امولسين، اينورتاز و پکتياز اشاره کرد.

يونجه داراي قريب به 20 درصد پروتئين است و پروتئين هاي موجود در يونجه شامل ليزين، آرژنينف، هيستيدين، آدنين، فنيل آلانين، آسپاراژين و سيستين مي باشد و داراي اسيد فسفريک نيز مي باشد.

يونجه از نظر مواد غذايي بسيار قوي است و غذاي خوبي براي انسان و حيوانات است.

 يونجه از نظر اينکه داراي بسياري از مواد معدني مي باشد، شيره آن براي بچه هايي که در حال رشد هستند و استخوان بندي محکمي ندارند بسيار مقيد است، حتي امروزه پودر اين گياه را در داروخانه ها مي فروشند که آنرا مي توان براي بچه هاي شير خوار مصرف کرد.

 براي تهيه شيره يونجه بايد مقدار 300 گرم يونجه را در يک ليتر آب ريخته و آنرا جوشانيد تا مقدار آب آن به نصف تقليل يابد سپس آن را صاف کرده و مقدار کمي عسل به آن اضافه کنيد که بصورت شربت درآيد.

مقدار مصرف براي اطفال 200 گرم در روز است و براي اطفال شيرخوار حدود 50 گرم مي باشد که مي توان به شيرآنها اضافه نمود و اشخاص بزرگسال هم براي بالا بردن انرژي مي توانند از اين شيره استفاده کنند.

يونجه را به صورت تازه و يا جوانه آنها را با سالاد ميل کنيد و جوانه يونجه را به صورت بسته بندي شده مي توانيد از سوپرمارکتها خريداري کنيد.

 يونجه دو برابر اسفناج آهن دارد و بنابراين خون ساز است و براي کساني که به کم خوني مبتلا هستند مفيد است.

 يونجه به علت دارابودن آهن براي درمان بيماري راشيتيسم به کار مي رود و عوارض کمبود ويتامين ث با خوردن يونجه از بين مي رود.

 يونجه تازه در بسياري از کشورها مانند چين، روسيه و آمريکا به مقدار زياد به جاي اسفناج مصرف مي شود.

 يونجه را در داروخانه ها و فروشگاه هاي گياهان دارويي به صورت پودر، کپسول و قرص به فروش مي رسانند و مقدار مصرف آن سه قرص در هر روز است.

 با مزايايي که يونجه دارد، در خوردن تازه آن نبايد زياده روي کرد زيرا بسيار نفاخ است و حتي حيوانات که به مقدار زياد از آن مي خورند به علت گاز زياد ممکن است تلف شوند.

 ضماد پخته يونجه را اگر روزي چند بار روي اعضايي که رعشه دارند بگذاريد آنها را درمان مي‌كند.

 تخم يونجه قاعده آور است و براي اين منظور تخم يونجه را به صورت دم کرده بايد مصرف کرد.

 دم کرده يونجه درمان اسهال است و براي تسکين سرفه و نرم کردن سينه روزي 2 تا 3 فنجان دم کرده تخم يونجه را مصرف کنيد.

 براي درمان رعشه تخم يونجه را در روغن زيتون بريزيد و مدت يک هفته جلوي آفتاب بگذاريد سپس آنرا صاف کنيد و روزي چند قاشق از آن بخوريد و روي اعضايي که رعشه دارند بماليد.

يونجه حاوي مقدار زيادي ويتامين است و کوبيده آن زخم را به سرعت التيام داده و از خونريزي جلوگيري مي کند.