خاکشیر گیاهی علفی یک یا دو ساله از خانواده شب بو است که بیشتر در دشت و کوهستان می روید. ساقه این گیاه در قسمت پایین به صورت راست و کرک دار و در بالا منشعب و بدون کرک است.

گل خاکشیر زرد رنگ و بذر آن که همان خاکشیر است، به رنگ قرمز و یا قهوه ای است. خاک مناسب برای پرورش خاکشیر مخلوطی از یک قسمت خاک باغچه، یک قسمت رس و کمی ماسه است. محیط نگهداری خاکشیر باید نیمه آفتاب نیمه سایه باشد.

همچنین این گیاه باید هر هفته آبیاری شود.

تکثیر خاکشیر از طریق کاشت مستقیم بذر در بهار انجام می شود و زمان برداشت آن اوایل تیرماه است. خاکشیر از نظر طب سنتی ایران طبیعت گرم و تر دارد و برای رفع عطش و تشنگی بسیار مفید است و خاصیت تب بر دارد. علاوه بر این مدر است و برای ناراحتی های کلیوی توصیه می شود.

خواص خاکشیر عبارتند از :

* خاکشیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است.

* التیام دهنده زخم و جراحات است.

* جوشانده خاکشیر برای رفع اسهال‌های ساده و رفع ترشحات زنانگی مفید است.

* خاکشیر ادرار آور است.

* خاکشیر تب‌بُر است.

* برای دفع کرم مفید است.

* التهاب کلیه را برطرف می‌کند.

* سرخک و مخملک را دوا می‌کند.

* خاکشیر صدا را باز می‌کند.

* برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید.

* از گلها و برگهای گیاه می‌توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد.

* سنگ کلیه را دفع می‌کند. برای دفع سنگ کلیه می‌توان خارشتر، ‌خاکشیر و ترنجبین را با هم مخلوط کرده وصبح ناشتا خورد.

برای برطرف کردن جوشهای صورت که بعلت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می‌شود باید جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا بمدت دو هفته آن را میل میل کنید تا جوشها از بین برود.

توجه:

بعضی از افراد هنگامیکه خاکشیر می‌‌خورند ممکن است سردرد بگیرند اینگونه اشخاص باید خاکشیر را با کتیرا بخورند.

نحوه مصرف:

می توانید آن را بشویید . سپس به همراه کمی شکر یا نبات در یک لیوان آب سرد بریزید و بخورید.

خواص خاکشیر

نروید بر زمین هرگز گیاهی

که ننوشته ست بر برگش دوایی (نظامی)

خاکشیر یا خاکشی یا شفترک یا خاکشور یا خاکژی گیاهی است از تیره صلیبیان به ارتفاع 20 سانتی‌متر الی یک متر که به طور خودرو در باغ‌ها و صحراها می‌روید. دارای برگ‌هایی با بریدگی زیاد و گل‌های زرد روشن از تیره شب‌بو می‌باشد. از نظر تنوع دو نوع دارد؛ یکی تلخ که دانه‌های آن ریز و رنگ‌هایش مایل به سرخی است و گونه دیگر شیرین که دانه‌های آن بزرگ‌تر بوده و رنگش سرخ تیره می‌باشد. هر دو نوع گیاه یاد شده در اغلب نواحی ایران مخصوصاً دامنه‌های جبال البرز و در بیابان‌ها رشد می‌کند.

خواص کلی و درمانی خاکشیر

1.زخم‌ها و جراحات را التیام می‌بخشد.

2.در رفع اسهال روده و خونی و از بین بردن ترشحات زنانه و آب آوردن نسوج می‌توان استفاده کرد.

3.دانه‌های خاکشیر اندکی ضدعفونی کننده، ضد کرم و تب بر هستند.

4.ملین و خنک کننده با آب سرد است.

5.بذر آن بر میزان شهوت و میل جنسی می‌افزاید و اشتها را باز می‌کند.

6.تنظیم کننده دستگاه گوارشی بوده و ابتلاء معده را به بیماری‌ها مرتفع می‌سازد.

7.خوردن آن سبب نیکویی رنگ و رخسار می‌گردد. در این صورت خاکشیر را با دو برابر وزن آن، شکر مخلوط کنید و تا ده روز بخورید.

8.گرفتگی ادرار را برطرف می‌سازد و فربه‌کننده است.

9.دل مالش و دل ضعفه را از بین می‌برد.

10.برای رفع بیماری‌های نقرس، ورم گوش و دستگاه تناسلی مفید است.

11.برای اسهال ساده کودکان شیرخوار اثر دارد.

12.به عنوان خنک کننده در امراض حصبه و آبله تجویز شده است.

13.اگر با شیر تازه خورده شود، بدن را چاق می‌کند.

14.خاکشیر را بکوبید، شب موقع خوابیدن، کف پا تا مچ را با آن ضماد نمایید، در تسکین و بهبود فشار خون اثر دارد.

15.روی ور‌م‌های سخت و سرطانی، پستان، چشم، نقرس و ورم گوش، ضماد نمایید.

16.از دانه‌های خاکشیر به عنوان پادزهر به نحو زیر می‌توان استفاده کرد؛

پنج گرم دانه را شسته و با گلاب یا آب خالص آن قدر بجوشانید تا شکفته شود و بعد آن را نیم‌گرم به مسموم بخورانید. به این صورت، قی آورده و ایجاد تهوع می‌نماید و این عمل را چند مرتبه تکرار کنید تا قی بند آید.

17.بزرگسالان معمولاً دانه خاکشیر را پس از پاک کردن و شستن کامل به مقدار 10 تا 20 گرم در آب خیسانده، صبح ناشتا با آب و عسل مخلوط و برای چند روز متوالی می‌نوشند.

18.برای رفع اسهال ساده کودکان شیرخوار می‌توان مقدار یک قاشق غذاخوری خاکشی پاک کرده را در ظرفی ریخته بر روی آتش ملایم به هم بزنند تا خاکشی بو داده شود و سپس کمی آب و عسل به آن افزوده هر نیم ساعت یک قاشق چای خوری از آن را به کودک بخورانند.

گفتنی است؛ در تدوین و نگارش مقاله حاضر، علاوه بر دانسته‌های شخصی از منافع موثق نیز سود جسته شده است.

فصل تابستان كه می‌رسد بازار مصرف خاكشیر و شربت آبلیمو هم داغ می‌شود. خاكشیر از زمان‌های گذشته كاربرد داشته است و بهترین كاربرد آن به خاطر خاصیت ضدعفونی‌كننده‌اش می‌باشد و برای ناراحتی‌های روده مثل اسهال یا حتی یبوست مفید است.

این گیاه را به صورت خیس كرده استفاده می‌كنند و در موارد جراحات و تب‌های زیاد بسیار موثر است و همچنین بو داده آن اسهال‌های سخت را درمان می‌كند. .

خاكشیر التهاب كلیه را برطرف می‌كند. برای از بین بردن كهیر و التهابات پوستی از خاكشیر استفاده كنید.

خاكشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیك، اسید لینولنیك، اسید اولئیك، اسید پالمتیك و اسید استئاریك است. این گیاه التیام‌دهنده زخم و جراحات است و جوشانده آن برای رفع اسهال‌های ساده مفید است.

خاكشیر تب‌بر است، این گیاه همچنین ادرارآور است و التهاب كلیه را برطرف می‌كند. از دیگر خواص خاكشیر می‌توان به درمان سرخك و مخملك اشاره كرد.

این گیاه نیز برای رفع گرفتگی صدا مفید بوده و كهیر و التهابات پوستی را از بین می‌برد. از گل‌ها و برگ‌های این گیاه می‌توان برای رفع بیماری ناشی از كمبود ویتامین C استفاده كرد.

برای برطرف كردن جوش‌های صورت كه به علت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می‌شود باید جوشانده یك قاشق ترنجبین را با ۲ قاشق غذاخوری خاكشیر مخلوط كرده و هر روز صبح ناشتا به مدت ۲ هفته میل شود تا جوش‌ها از بین بروند.