Rubia tinctorum

  خانواده: روناس Rubiaceae

خصوصيات گياهشناسي:

گياهي است علفي ازتيرة روناس به ارتفاع5/0تا5/1 داراي ساقه هاي خشن بصورت چهارگوش وپوشيده ازخار،بالا رونده،با برگهاي درازبيضوي نوك تيزوگلهاي كوچك به رنگ زرد به صورت چتري متعددكه درقسمت انتهاي ساقه يا محورآن وجوددارد.ميوة آن گوشتي وبه رنگ قرمزتيره است.اين گياه به حالت وحشي،به گونه هاي مختلف،درتمام منطقه مديترانه آسياي صغيروآفريقا وبعضي ازنقاط آسيا مي رويد. 

{خاصيت درماني: افزايش دهنده ادراروكمك به دفع سنگهاي كليه ومثانه.                                                                     

  روناس از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.

* باز کننده گرفتگی‌ها در بدن است.
* ادرار آور است و حبس‌البول را درمان می‌‌کند.
* برای معالجه بیماری فلج آن را با عسل مخلوط کرده و به بیمار بدهید.
* ترشح شیر راز یاد می‌‌کند.
* درد سیاتیک را رفع می‌‌کند.
* یبوست‌های سخت را معالجه می‌‌کند.
* اشتهاآور است.
* قاعده‌آور است.
* خارش پوست را برطرف می‌‌کند بدین منظور می‌‌توان از ضماد استفاده کرد و یا اینکه جوشانده آن را در وان حمام بریزید و مدتی در آن استراحت کنید.
* اوره خون را پائین می‌‌آورد.
* جوش خوردن استخوان شکسته را تسریع می‌‌کند.
* تورم را در بدن از بین می‌‌برد.
* از کمپرس جوشانده روناس برای رفع بیماریهای پوستی استفاده کنیدطرز استفادهدم کرده: یک قاشق مرباخوری ریشه خرد شده روناس را در یک لیوان آب جوش ریخته، بگذارید به مدت 10 دقیقه دم بکشد. مقدار مصرف آن نصف فنجان سه بار در روز است. جوشانده روناس: 10 گرم ریشه روناس را در یک لیتر آب ریخته و بگذارید برای مدت ده دقیقه بجوشد. این جوشیده را در وان حمام بریزید و برای رفع بیماریهای پوستی در آن استراحت کنید.
زیان‌ها: همانطور که گفته شد روناس ترشح ادرار را زیاد می‌‌کند و فشار آن را بالا می‌‌برد بنابرین ممکن است در اثر استفاده زیاد ایجاد خون در ادرار کند و در اینصورت بهتر است که روناس با کتیرا خورده شود.

اندام دارويي : ريزوم (ساقه هاي زيرزميني) وريشه گياه.

تركيبات شيميايي:

گليكوزيدي بنام اسيد روبه ريتريك، آليزارين، پورپورين، روبيادين، گلوكز،مواد چرب و ... .

خواص درماني ديگر:

كاهش دهنده اوره خون. درمان يبوستهاي شديد ومزمن. اشتها آور. صفرا آوروكمك به هضم غذا.

مقدار مصرف و روش تهيه:

روش اول: سه نوبت درروز. درهرنوبت 1 قاشق مربا خوري سرخالي (4-1 گرم) ازگرد ريشه را در يك ليوان اب جوش ريخته، پس از مدت10 دقيقه آنرا صاف كرده و1 ساعت بعدازغذا ميل ميگردد.

روش دوم: 3-5/1 قاشق سوپخوري(30-15 گرم) از ريشه نيمكوب روناس را در5 ليوان آب

(1ليتر) به مدت 5 ثانيه مي جوشانيم وپس از مدت 15 دقيقه آنرا صاف مي كنيم. ازمحلول حاصله يكساعت بعد هرغذا 1 ليوان ميل ميگردد.

{عوارض جانبي:  تغييررنگ ادراربه قرمز (بي ضرراست).

{مصرف دربارداري وشيردهي: ممنوع است.

{موارد منع مصرف: كودكان زير12 سال. افراد مبتلا به بيماريهاي التهابي روده. مصرف مداوم بيش از10-8 روز.دوران بارداري و شيردهي .