4- سردرد و ميگرن
كسانى كه مبتلا به سردرد و يا ميگرن (درد نيمه سر) مى شوند اگر دويست گرم گرد خردل را در كيسه پارچه اى بريزند و در آن را ببندند و آن را در وان حمام بگذارند و روى آن آب بريزند و پاهاى خود را حمام خردل دهند به زودى عوارض سردرد و ميگرن آنها نيز برطرف خواهد شد.
حمام پاها به اين ترتيب براى دل درد و شكم درد نيز مفيد است .
5- سينه پهلو و رماتيسم و سنكوپ
ضماد خردل براى درمان سينه پهلو و رماتيسم و سنكوپ هم مفيد و موثر است و همان طور كه در مورد آسم دستور داده شد بايد دويست گرم دانه هاى خردل را گرد كنيد و در كمى آب نيم گرم حل كنيد و روى سينه بماليد و روى آن پارچه اى پشمى بگذاريد.
در پايان بحث خردل لازم است گفته شود كه خردل سفيد كه رنگ آن زرد است بيشتر مصرف غذايى دارد و آن را به صورت گرد و يا خمير تهيه كرده و به معرض فروش و استفاده خانه داران مى گذارند.
براى تهيه خمير خردل ساده اگر خواستيد خودتان آن را تهيه كنيد بايد دانه هاى خردل سفيد را كه حتى المكان تازه باشد بخريد و دوازده ساعت آن را در آب خيس كنيد بعد آن را در آسيا بريزيد تا نرم شود و دوباره آن را آسيا كنيد تا كاملا نرم شود بعد به اندازه وزن آن سركه داغ يا آب انگور تازه در آن بريزيد و آن را بزنيد تا خمير روشن يك شكلى به دست دهد.
خمير خردلى كه بدين ترتيب به دست آورديد ساده ترين خميره هاى خردل است كه براى مصارف غذايى مى توانيد از آن استفاده كنيد. معمولا خمير خردل را با ادويه ديگرى مخلوط كرده و با ماركهاى مختلف آن را مى فروشند كه كم و بيش ما هم آن را ديده و چشيده ايم .
OOO محل تصوير صفحه 150
زردچوبه
آيا خواص زردچوبه را مى دانيد... و اطلاع داريد كه زردچوبه تقويت كننده دستگاه هاضمه است ؟
زردچوبه گياهى است كه گاهى ارتفاع آن به دو متر مى رسد و از خانواده زنجبيل است . گلهاى آن سفيد مايل به زرد است و در بعضى از كشورها به آن زعفران هندى مى گويند. در ((جزاير آنتيل )) زردچوبه كشت مى شود. و به آن زعفران كولى نام داده اند.
ريشه زردچوبه كلفت و گره گره مى باشد و وقتى تازه از دل خاك در آيد رنگ آن خاكستر روشن است و وقتى خشك شود سطح خارجى آن به همين رنگ مى ماند ولى داخل آن رنگ زرد قشنگى شبيه به رنگ پرتقال پيدا مى كند.
رنگ زردچوبه به علت ماده اى است كه آن را تجزيه كرده و به آن نام كوركومين corcomine داده اند، با اين ماده رنگى در هندوستان تنطورى مى سازند كه براى رنگ كردن پارچه به كار مى رود و در جزاير ((پولينزى )) با زردچوبه مو و بدن را رنگ مى كنند.
در هندوستان و هند و چين و آمريكاى مركزى و جزاير آنتيل زردچوبه زياد كاشته مى شود و تقريبا زردچوبه اى كه در دنيا مصرف مى شود از اين كشورها به دست مى آيد.
اسم زردچوبه اصلا ايرانى نيست . مى گويند زردچوبه از گياهانى است كه مركز عمده پرورش آن در ايران بوده و از اين كشور به ساير نقاط دنيا مخصوصا هندوستان رفته و كشت گرديده است .
نام اصلى ايرانى زردچوبه ((كوركوم )) بوده است كه در زبان سانسكريت به آن كور كوما مى گويند و عربها آن را كوركوم گفته اند.
كشت و بهره بردارى از زردچوبه كاملا شبيه زراعت زنجيل است و فرقى با آن ندارد. از نظر گياه شناسى ريشه زردچوبه دو نوع است يا زردچوبه گرد است كه ريشه آن مثل تخم كبوتر گرد مى شود و يا دراز و بيضى شكل است . در بازرگانى زردچوبه اى كه فروخته مى شود به نام زردچوبه بنگال ، زردچوبه جاوه و سوماترا معروف است ولى هميشه زردچوبه بنگال يا هندى بيشتر مورد توجه است و مرغوبيت خاصى دارد.
زردچوبه ريشه گرد و زردچوبه ريشه دراز آدمى را به ياد بوى زنجبيل مى اندازد. طعم آن تلخ و تند است و وقتى آن را بمكند آب دهان رنگ زرد غليظى به خود مى گيرد.
تاريخچه زردچوبه
زردچوبه چون زنجبيل از قديم الايام مصرف مى شده است . پزشكان چينى و هندى در هزاران سال پيش آن را براى درمان چشم درد و زخمهاى جلدى به كار مى برند.
اين پزشكان زردچوبه را با شير مى جوشانيدند و آن را دواى ممتازى براى درمان زكام مى دانستند.
((ديوسكوريد)) طبيب يونان قديم آن را به نام زعفران هندى ناميده و عقيده داشته كه زردچوبه داراى همان خواصى است كه زعفران دارد. در قرون وسطى اعراب زردچوبه را در اروپاى غربى معرفى كرده و شناسانيدند.
در دفتر دارايى يكى از دارو فروشان شهر فرانكفورت به سال 1450 ميلادى جزو كالاهايى كه نوشته از زعفران هندى نام برده است . در اين زمان زردچوبه يا زعفران هندى را براى معالجه يرقان و امراض كبدى به كار مى برند و همه جا معالجه آن عموميت داشت .
پزشكان قرن نوزدهم زردچوبه را اشتهاآور مى دانستند كه اسنداد كبد و طحال را برطرف كرده و براى يرقان و سنگ كليه مفيد است .
به طور كلى قرون هجدهم و نوزدهم اگر چه زردچوبه در طب كم مصرف مى شد ولى در صنايع دستى براى پارچه بافى و رنگ كردن چوب به كار مى رفت .
خواص زردچوبه اين است كه اعمال دستگاه هاضمه را مرتب مى كند و كبد را تقويت كرده و خروج ادرار را آسان مى سازد.
خواص طبى زردچوبه در اثر روغن مايع و ماده رنگى آن است كه به نام ((كوركومين )) معروف است .
زردچوبه مثل همه گياهان دارويى نبايد كهنه باشد و بيش از يكسال بر آن گذشته باشد و الا خواص اصلى خود را از دست مى دهد.
در گذشته زردچوبه جزو ادويه لازم براى طباخى در آشپزخانه هاى ايران بود كه امروز كم و بيش آن رسم باقى است در شهرستانها مخصوصا شهرهاى مركزى بيشتر آن را در طبخ اغذيه مصرف مى كنند.
زردچوبه به غذا طعم مخصوص و رنگ دلپذيرى مى دهد كه چون خواص ‍ طبى آن در قرن بيستم با آزمايشهاى علمى هم ثابت گرديده است هر خانم خانه دارى كه به طعم دست پخت خود علاقه دارد بايد به حد اعتدال زردچوبه را جزو طباخى مصرف كند.
زردچوبه از تركيبات ادويه كارى است كه در طباخى مصرف زياد دارد.

زعفران
گياه معطرى كه هم در ((دوا)) و هم در ((غذا)) مصرف مى شود.
زعفران به حالت وحشى در يونان و ايتاليا پيدا مى شود كه نام آن را ايران و كشمير مى گويند و گياهى است كه از آن زعفران به دست مى آيد و زعفران ادويه اى است كه در غذا و دوا استعمال مى كنند.
اين گياه معطر گرچه گهواره اصلى پرورش آن در مشرق زمين بوده است و از آنجا به اروپا آمده است ولى كشت آن در اسپانيا به قدرى رواج دارد كه اكنون اين گياه معطر جزو گياهان بومى اين سرزمين است .
در سال 960 ميلادى يعنى بيش از هزار سال پيش زعفران از آسياى صغير به وسيله اعراب به اسپانيا برده و كشت شد.
در جنگهاى صليبى ، صليبيون آنها را با خود به اروپا آورده و تقريبا در تمام كشورهاى اروپا آن را پخش و كاشتند. كشت زعفران به وسيله پياز آن به عمل مى آيد و هر پياز يكبار گل مى كند و از آن گل كاكلى پيدا مى شود كه همان زعفران است . بطور متوسط از صد هزار گل زعفران پنج كيلو كاكل زعفران به دست مى آيد كه وقتى آن را خشك كنند وزن آن به يك كيلو تقليل پيدا مى كند به همين جهت است كه كشت زعفران زحمت فراوان در بر دارد و محصول آن هم زياد نيست و هميشه و در همه جا زعفران گران است . در ايران ، قائنات سرزمين اصلى پرورش زعفران است و تقريبا همه زعفران مرغوب ايران از اين محل به دست مى آيد.
تاريخچه زعفران
زعفران گياهى شگفت انگيز، زيبا و معطر است و اين صفات موجب شده است توجه قديميها را به خود جلب كند و تاريخى كهن و قديمى از خود به يادگار بگذارد.
مصريان قديم آن را مى شناختند و در باغهاى معروف لوكسور آنرا به عمل مى آوردند.
عربها به آن نام (كاركوم ) داده و با كشت آن در اسرائيل باغ سليمان را زيبا و تماشايى كرده بودند. زعفران محصول ممتازى بود كه قديميها به آن اهميت فراوان داده و با آن تجارت بزرگى مى كردند.
تجارت زعفران در قديم الايام در انحصار فينيقيها بود. در قرون هفدهم و هجدهم ميلادى خواص دارويى زعفران در بين مردم شناخته شد. چون قديميها آن را استعمال مى كردند و داروهايى از آن ترتيب مى دادند كه در فرهنگ دارويى آن زمان به نامهاى مخصوصى مثل اكسير طول عمر نام دارد.
امروز ثابت شده كه زعفران ضد تشنج است و بذاق دهان و غده هاى هاضمه را زياد كرده و در انبساط و انقباض عضلات معده اثر نيكويى دارد.
زعفران در طباخى
از زمانهاى بسيار قديم زعفران جزو ادويه اى بوده است كه در انواع پتاژ، رگو، شيرينى و ليكور مصرف مى كرده اند. با زعفران به كره و پنير رنگ دلپسند و مطبوعى مى دهند.
در اسپانيا نانهاى قندى ، مربا و نان و پلو مخصوصى از زعفران درست مى كنند كه آن پلو به نام پائلا خوانده مى شود و از غذاهاى بومى اسپانيايى است كه جهانگردان به آن علاقه فراوان دارند.
يكى از تركيبات ادويه كارى زعفران است كه با سوس كارى غذاهاى خوشمزه اى را تهيه مى كنند. صد سال پيش شليمر در كتاب خود راجع به زعفران اينطور مى نويسد:
((زعفران كه در ايران مصرف مى شود قسمتى در ايالت باكو در روسيه و قسمت ديگر آن در قائنات به عمل مى آيد. من هيچ اثرى از كشت زعفران در رود زاپار كه منطقه اى كوهستانى و در سه فرسنگى همدان است نديدم و حال آنكه زكرياى رازى از كشت زعفران در اين ناحيه شرح مفصلى نوشته است و همچنين اثرى از زراعت زعفران در (دربنده ) در راه شيراز و بندرعباس نديدم نوشته است دوپره در سفرى كه به ايران كرده كه در كوهها دربنده زعفران بطور خودرو مى رويد و بزهاى كوهى آن را مى خورند و در اثر آن در شكمشان فادزهر پيدا مى شود كه براى دفع سموم اثر دارد.
شليمر عقيده دارد كه فادزهر بزهاى كوهى ارتباطى به زعفران ندارد و تقريبا تمام بزهاى كوهى داراى فادزهر هستند و حال آنكه زعفران نخورده اند.